Met een liquiditeitsprognose kijk je vooruit naar de geldstromen van je bedrijf. Je brengt per maand in kaart hoeveel geld je verwacht te ontvangen, hoeveel je uitgeeft en welk bedrag daarna op je bankrekening overblijft.
Zo’n prognose is niet alleen nuttig bij financiële problemen. Je gebruikt haar ook om groei, investeringen, personeel, voorraad en belastingbetalingen goed te plannen.
Liquiditeit is daarbij iets anders dan winst. Je onderneming kan winstgevend zijn, terwijl er tijdelijk te weinig geld beschikbaar is voor facturen of belastingen.
Een periode van twaalf maanden geeft je voldoende overzicht. Je ziet dan ook seizoensinvloeden, jaarlijkse belastingen, grote investeringen en maanden met een afwijkende omzet.
De prognose is een praktisch stuurinstrument. In dit artikel leer je stap voor stap hoe je de gegevens verzamelt, de maandelijkse cashflow berekent en de uitkomst gebruikt voor financiële beslissingen.
Liquiditeitsprognose opstellen: dit heb je nodig
Een goede liquiditeitsprognose laat zien hoeveel geld je onderneming de komende twaalf maanden beschikbaar heeft. Je werkt met een werkelijk beginsaldo, verwachte ontvangsten en geplande betalingen. Zo zie je vroeg wanneer extra ruimte nodig is. Een vaste werkwijze maakt deze liquiditeitsplanning voor je bedrijf beter bruikbaar.
Het verschil tussen liquiditeit, winst en cashflow
Liquiditeit gaat over je vermogen om rekeningen op korte termijn te betalen. Het gaat om geld op zakelijke bankrekeningen, contant geld en middelen die snel beschikbaar zijn.
Winst ontstaat wanneer je opbrengsten hoger zijn dan je kosten in een bepaalde periode. Winst zegt niet direct hoeveel geld er op je rekening staat. Bij een verkoop op rekening verwerk je omzet en winst vaak al bij het versturen van de factuur. Het geld komt pas binnen op de verwachte betaaldatum.
Cashflow is de in- en uitstroom van geld. Bij een positieve cashflow komt er meer geld binnen dan eruit gaat. Bij een negatieve cashflow is dat verschil negatief. Afschrijvingen verlagen je winst, maar vormen geen directe betaling. Een bedrijfsauto of machine betaal je wel echt. Die aankoop hoort dus als kasuitgave in je prognose.
Neem btw, inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting op in de maand waarin je verwacht te betalen. Het beginsaldo is het bedrag dat aan het begin van de eerste maand werkelijk beschikbaar is op je zakelijke rekeningen en in kas.
Inkomsten en uitgaven verzamelen
Start met historische bankgegevens, verkoopfacturen, inkoopfacturen en de loonadministratie. Verzamel ook belastingaangiften, huurcontracten, financieringsovereenkomsten en geplande investeringen. Gebruik een boekhoudpakket, spreadsheet of planningstool om alles per maand vast te leggen.
Noteer verwachte klantbetalingen, contante verkopen, abonnementen, voorschotten, subsidies, leningen en investeringen. Bij een eenmanszaak kan een privé-inbreng onderdeel zijn van de inkomsten. Kijk niet alleen naar de factuurdatum. Betalingstermijnen, betaalgedrag en vooruitbetalingen bepalen wanneer het geld werkelijk binnenkomt.
Verdeel uitgaven in vaste en variabele kosten. Denk bij vaste kosten aan huur, salarissen, verzekeringen, software, lease en administratie. Variabele kosten zijn bijvoorbeeld inkoop, transport, marketing, productie en transactiekosten.
Plan periodieke en incidentele betalingen apart. Neem btw-afdrachten, belastingen, vakantiegeld, bonussen, verzekeringspremies, onderhoud, voorraad en investeringen op. Controleer per bedrag of je met of zonder btw werkt. Voor een betrouwbaar banksaldo gebruik je het bedrag dat werkelijk wordt betaald of ontvangen.
Verwerk openstaande posten op de juiste datum. Een oude verkoopfactuur hoort in de maand van ontvangst. Een leveranciersfactuur verwerk je in de maand waarin je deze betaalt. Geef onzekere posten een lage, verwachte en hoge waarde.
Een realistische periode van twaalf maanden bepalen
Kies de actuele maand als startpunt en plan twaalf opeenvolgende maanden. Vul het werkelijke beginsaldo in. Een fout in deze eerste waarde werkt door in elke volgende maand.
Bekijk eerdere omzet en kosten om seizoensinvloeden te herkennen. Feestdagen, vakanties en voorraad voor een druk seizoen kunnen je kasstroom sterk veranderen. Baseer omzet op lopende contracten, vaste klanten, kansrijke offertes en historische resultaten. Een optimistisch verkoopdoel is geen betrouwbare basis.
Neem bekende gebeurtenissen op, zoals een investering, nieuwe medewerker, huurverhoging, verhuizing of financieringsaflossing. Noteer je aannames over omzetgroei, betaaltermijnen en kostenstijging. Werk de prognose minimaal elke maand bij met werkelijke inkomsten en uitgaven. Zo blijft je planning aansluiten op de financiële situatie van je onderneming.
Je verwachte cashflow per maand berekenen
Werk je prognose maand voor maand uit. Begin met het verwachte beginsaldo op je bank- en betaalrekeningen. Tel de ontvangsten op en trek de uitgaven af. De basisformule is: verwacht eindsaldo = beginsaldo + totale ontvangsten – totale uitgaven.
Het eindsaldo van één maand wordt het beginsaldo van de volgende maand. Bereken per maand ook de netto kasstroom: totale ontvangsten – totale uitgaven. Een positief bedrag vergroot je saldo. Een negatief bedrag verlaagt je financiële ruimte.
Plan ontvangsten in de maand waarin je het geld verwacht te ontvangen. Denk aan klantbetalingen, pin- en iDEAL-betalingen, voorschotten, subsidies en leningen. Zet uitgaven in de maand waarin het bedrag van je rekening gaat. Neem leveranciers, lonen, huur, verzekeringen, marketing, rente, aflossingen, belastingen, btw, voorraad en investeringen mee.
Let op het verschil tussen vaste bedrijfsstromen en eenmalige betalingen. Een investering kan in één maand een tekort veroorzaken, terwijl je dagelijkse bedrijfsvoering gezond blijft. Controleer ook of btw-betalingen passen bij je aangifteperiode en het verwachte betaalmoment.
Verwerk een lening volledig in je overzicht. De ontvangst geeft tijdelijk een positieve kasstroom. Aflossingen en rente zorgen in latere maanden voor uitgaande geldstromen.
Een maandelijkse cashflow-analyse maakt afwijkingen snel zichtbaar. Vergelijk je prognose met de werkelijkheid en controleer verschillen in omzet, betaaltermijnen, personeelskosten, voorraad, btw en incidentele uitgaven.
Gebruik bij onzekere inkomsten een veiligheidsmarge. Schat omzet voorzichtig in en begroot kosten ruim. Je kunt een minimumsaldo opnemen dat altijd beschikbaar moet blijven.
Een helder overzicht bevat minimaal deze onderdelen:
- maand en beginsaldo;
- totale ontvangsten;
- totale uitgaven;
- netto cashflow;
- verwacht eindsaldo.
Markeer maanden waarin het saldo onder nul of onder je buffer komt. Mogelijke maatregelen zijn sneller factureren, betalingsafspraken aanpassen, een investering uitstellen of tijdelijke financiering onderzoeken.
Je liquiditeitsprognose gebruiken voor financiële ruimte
Gebruik je liquiditeitsprognose als beslisinstrument, niet alleen als administratie. Je ziet welke maanden ruimte bieden voor groei en wanneer extra voorzichtigheid nodig is. Stel daarom een minimumsaldo vast op basis van je vaste lasten, betaaltermijnen, bedrijfsrisico’s en seizoenspatroon.
Verwacht je een tekort, kom dan in actie voordat je rekening negatief staat. Factureer sneller, vraag om een aanbetaling, volg openstaande facturen op of bespreek ruimere betaaltermijnen met leveranciers. Onderzoek ook oorzaken zoals te veel voorraad, lage marges, onverwachte kosten of snelle groei die extra werkkapitaal vraagt; liquiditeitsproblemen aanpakken begint vaak bij deze analyse.
Plan investeringen bij voorkeur in maanden met voldoende beschikbare middelen. Bereken naast de aanschafprijs ook installatie, onderhoud en financieringslasten. Een positief saldo is bovendien niet automatisch vrij besteedbaar, omdat btw, belastingen, vakantiegeld, premies en een omzetdip later geld kunnen vragen.
Werk met een basis-, voorzichtig en groeiscenario voor omzet, kosten en betaaltermijnen. Vergelijk iedere maand het verwachte saldo met het werkelijke saldo en pas de resterende prognose aan bij nieuwe personeelskosten, een late betaling of een belastingaanslag. Bespreek een financieringsbehoefte met je boekhouder, accountant of financier; een prognose geeft geen garantie op inkomsten, maar helpt risico’s eerder te zien, ruimte bewust te gebruiken en betalingsproblemen te voorkomen.
